نويسنده: گارو هوانسيان فر *اين بار سخن من با حسابداران رسمي جوان است که طي چند سال اخير توانسته اند امتحانات نه چندان سخت ولي در حد متوسط جامعه حسابداران رسمي ايران را بگذرانند و عضو جامعه حسابداران رسمي ايران شوند (البته موضوع سطح امتحانات جامعه حسابداران رسمي ايران جاي بحث دارد که خارج از موضوع اين مقاله است.)
    
    در هر حال، به همه آنهايي که از اين امتحانات سرافراز بيرون آمده اند تبريک مي گويم و براي بقيه نيز آرزو دارم که با کمي سعي و کوشش، اين امتحانات را بگذرانند.

    اما به آنهاکه اين امتحانات را گذرانده اند بايد بگويم که اين پايان کار نيست و تنها ابتداي آن است. براي اينکه بتوانند به عنوان حسابدار يا حسابرس خوب و خبره در کار باقي بمانند، بايد به طور مداوم مطالعات خود را در همه زمينه هاي حسابداري و حسابرسي و موارد مرتبط به روز نگهدارند، در غير اين صورت منحني معلومات آنها که براي کسب عنوان حسابدار رسمي به دست آورده اند، هر روز شکل نزولي پيدا مي کند و از حسابدار رسمي فقط عنوان آن براي آنها باقي مي ماند.
    منظور من از نوشتن اين مقاله توصيه به حسابداران رسمي جوان براي مطالعه مطالب حسابداري، حسابرسي و... نيست، بلکه مطلبي است که حسابداران رسمي جوان آينده به محض اعلام اسامي آنها به عنوان قبول شدگان در آزمون جامعه حسابداران رسمي، با شرکاي موسسات حسابرسي در بين مي گذارند که مي خواهند جزو شرکاي موسسه درآيند.
    براي روشن شدن ذهن اين حسابداران رسمي جوان، مثالي از انگلستان مي زنم که از وضع و جايگاه حسابداري آن به طور کامل آگاه هستم و نحوه شريک شدن يک حسابدار خبره در يک موسسه حسابرسي معتبر را مي دانم. همانطور که آگاه هستيد، انجمن هاي حرفه اي حسابداري در انگلستان، از سال هاي بسيار پيش تاسيس شده و از عمر آنها مدت بسيار طولاني مي گذرد. در حال حاضر، هزاران نفر عضو اين انجمن هاي حرفه اي هستند که براي عضويت در اين انجمن ها، از سخت ترين امتحانات حسابداري و موارد مرتبط گذشته اند و همه آنها که در موسسات حسابرسي کار مي کنند، کار خود را با کارآموزي ساده، از قبيل جمع زدن و تيک زدن شروع کرده اند و با توجه به هوش، ذکاوت و لياقت خود، پيشرفت کرده اند.
    البته همه آنها جزو شرکاي موسسات حسابرسي معتبر در نيامده اند يا اگر هم جزو شرکاي چنين موسساتي شده باشند، لزوما از ابتداي شراکت جزو شرکاي تراز اول (senior partners) اين موسسات نبوده اند. کساني که جزو شرکاي تراز اول چنين موسسات حسابرسي معتبر هستند، بدون شک بدانيد که از روي شانس و اقبال نبوده و به طور حتم از نظرهاي مختلف، از قبيل، دانش، هوش، ذکاوت و مديريت از ديگر حسابداران خبره که همگي امتحانات انجمن هاي حرفه اي حسابداري معتبر را گذرانده اند، شايستگي بيشتر داشته اند.
    بنابراين، در انگلستان کسي که امتحانات يک انجمن حرفه اي حسابداري را مي گذراند، در يک موسسه حسابرسي ممکن است يک رتبه و امتياز کسب کند و چنين نيست که خود را در سطح شرکاي آن موسسه، حتي پايين ترين رده شرکاي آن موسسه تصور كند. اين شخص بايد سال ها مراحل حسابرسي را بگذراند تا در صورت داشتن نکاتي که در بالااشاره شد، ابتدا به عنوان شريک رده پايين آن موسسه درآيد.
    نظر شخصي من در رابطه با يک حسابدار خبره که تازه امتحانات يک انجمن حرفه اي حسابداري در انگلستان، آمريکا يا ساير کشور هايي که از نظر حسابداري و حسابرسي پيشينه طولاني دارند و جزو کشورهايي محسوب مي شوند که رشته حسابداري آنها در دنيا مطرح است را گذرانده اند اين است که اين شخص داراي توانايي هاي کافي براي کار کردن به عنوان يک حسابدار يا حسابرس خبره و حرفه اي را دارد و اين توانايي ها در حد يک حسابرس ارشد در يک موسسه حسابرسي معتبر است و نه بيشتر.
    بنابراين، اين افراد به هيچ وجه خود را در سطح شرکاي موسسات حسابرسي معتبر نمي دانند و حتي اگر هم در ذهن خود چنين تصوري داشته باشند، کسي آنها را در اين حد قبول ندارد زيرا تازه اول راه هستند و جاده بسيار طولاني است. در يک کتاب معتبر حسابرسي خارجي (آمريکايي) مطالعه مي کردم که يک CPA در آمريکا مي تواند در عرض 10 تا 12 سال سابقه کار مفيد (مفيد = کار عملي فعال در کليه سطوح حسابرسي در انواع صنايع و رشته ها) در يک موسسه حسابرسي معتبر، جزو شرکاي آن موسسه درآيد، البته بايد تمام خصوصيات يک شريک را به دست آورده باشد. اما بعضي از حسابداران رسمي جوان مملکت ما، محض قبولي در امتحانات جامعه حسابداران رسمي، يا خود يک موسسه حسابرسي تاسيس مي کنند يا به موسسات حسابرسي موجود مراجعه مي کنند و درخواست همکاري در سطح شريک مي كنند و حتي در حد شريک همرديف شرکاي موجود در موسسات. بيشتر اين جوانان هنگام گذراندن امتحانات ياد شده، در موسسات خود سمت حسابرس ارشد، سرپرست حسابرسي يا سرپرست ارشد دارند (البته بحث رده بندي شغلي در موسسات حسابرسي خود موضوع يک مقاله ديگري است.) و مساله بسيار مهم را که در نظر نمي گيرند اين است که هنوز تجربه کاري کافي ندارند و با مطالعه چند استاندارد و کتاب هاي چهار گزينه اي، به نحوي توانسته اند از عهده امتحانات برآيند. البته اين بدان معني نيست که اين افراد فاقد دانش حسابداري و حسابرسي و..... هستند ولي بايد اين مطلب براي آنها به طور کامل روشن باشد که اين دانش، همچون دانش حسابداران خبره در کشورهايي که عنوان کردم، در حد کافي براي شروع کار به صورت حرفه اي در يک موسسه حسابرسي معتبر است. به اين جوانان بايد توصيه کنم که سعي کنند از مركب پياده شوند و پياده به صورت آهسته آهسته همراه با ديگران پيش روند. همان راه و روشي که شرکاي موجود در موسسات حسابرسي از سال ها پيش پيموده اند. اين جوانان مطلب بسيار مهم را که «تجربه» است نبايد فراموش کنند، البته تجربه همراه با دانش. اگر فقط صرف تجربه کاري در ميان باشد، آن موقع به عنوان يک حسابدار سنتي شناخته مي شوند. در خاتمه مقاله بايد يادآوري کنم که ايجاد جامعه حسابداران رسمي ايران و برگزاري امتحانات و شناختن تعداد محدودي به عنوان حسابدار رسمي در مملکت ما کاري بسيار مفيد براي کل جامعه از نظر مسائل مالي به طور کلي و به خصوص جامعه حسابداري بوده و ديگر هر شخصي که به قول معروف مي تواند از عدد صفر تا 9 را بنويسد، به عنوان يک حسابدار شناخته نمي شود. امروزه حسابدار رسمي بودن يک ارزش است. سال ها پيش کسي به عنوان يک حسابدار شناخته مي شد که داراي خط خوب باشد. در واقع حرفه حسابداري مساوي بود با حرفه خطاطي. در مورد بهتر بودن کدام يک از اين حرفه ها هيچگونه اظهارنظري نمي كنم و موضوع خارج از بحث اين مقاله است. موقعي که در امتحان ورودي دانشکده علوم مالي شرکت نفت قبول شدم، شخصي از من پرسيد که در چه رشته اي قبول شدي؟ جواب دادم «حسابداري». پرسيد خط تو چطور است. گفتم بسيار بد و در حد يک دانش آموز کلاس اول دبستان. ايشان گفتند که اگر خط خوبي نداري نمي تواني يک حسابدار خوبي شوي زيرا اولين شرط حسابدار شدن داشتن خط خوب است!! اين موضوع مي رساند که نظر عموم مردم در مورد رشته حسابداري به چه صورت بود که متاسفانه در زمان حال هم، البته بسيار کمتر، در بين بعضي مردم عادي که هيچ آشنايي با حرفه حسابداري و حسابرسي ندارند و قسمت امور مالي را به عنوان قسمت محاسبه حقوق و دستمزد مي دانند، وجود دارد. به حسابداران رسمي جوان توصيه مي کنم که عجله اي در شريک شدن در موسسات حسابرسي ديگر يا تاسيس يک موسسه حسابرسي جديد نداشته باشند و سعي کنند پله هاي پيشرفت در اين حرفه را يکي يکي بالاروند و پايه محکمي داشته باشند و اين نظر مرا فقط بخاطر داشته باشند (لزوما نبايد قبول داشته باشند) که قبول شدن در امتحانات هر انجمن حرفه اي حسابداري در تمام دنيا، فقط جوازي است براي ورود به رشته حسابداري و حسابرسي در سطح حرفه اي، نه بيشتر و تصوري غير از اين به ذهنشان خطور ندهند. با به دست آوردن تجربه کافي و ساير عواملي که پيش از اين عنوان شد و با پيشرفت
    روز افزون حرفه حسابداري و حسابرسي در مملکتمان، انشاء الله يک روزي شريک رده بالاي يک موسسه حسابرسي معتبر خواهند شد. به اميد آن روز.
    * حسابدار رسمي – عضو پيوسته انجمن حسابداران خبره مديريت انگلستان

روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 1991 22/10/88 > صفحه 9 (بورس)